Willem Wilmink Wedstrijd

Zondag 18 maart was er een fraaie presentatie van de winnaars van de Willem Wilmink dichtwedstrijd.
Als er een bom op Almelo gevallen was die middag - hetgeen normaliter niet eens zo'n gek idee zou zijn omwille van de architectuur, of liever, het gebrek eraan - dan zou de fine fleur van 's lands light verse in één klap zijn weggevaagd. De wedstrijd en met name de optredens voorafgaand aan het wedstrijdonderdeel is onderhand een traditie ter ere van Wilmink. Een waar genoegen om daar bij te kunnen zijn.

Voor de wedstrijd zelf is het de bedoeling om een gegeven zin in het gedicht te verwerken. Dit fenomeen is een estafettestokje dat wordt doorgegeven, en dit jaar was het Sjoerd Kuyper die de zin had bedacht; 'Ik leg mijn botten in het maanlicht op de bleek'.

Hier zijn de gedichten te vinden.

Mijn 8e plek:

Rite de passage

Er is een wereld die ik nog niet eerder zag.
Men spreekt van dansend licht, en altijd carnaval,
het land van Bosch en Maas en Waal bij toverslag.
Je wordt ontvangen door een faun, met hoorngeschal.

Het is bepaald niet makkelijk om er te komen.
Men zegt: het doel vereist het maken van een reis
door landschap dat je zelfs niet ziet in dromen.
Het afleggen behoort tot de exameneis.

Ik moet, zegt men, om het te zien er over schrijven.
Ik laat mijn zinnen lopen door een rookgordijn
en maak een pad dat naar een plek leidt om te blijven,
waar tijd een cirkel is en niet een rechte lijn.

Ik hoor een verre weerwolf huilen naar de maan
en volg het kronkelpad tot aan de heksenkring,
waar eeuwenoude bomen op de uitkijk staan.
Ik mag naar binnen, echter niet als sterveling.

Daar bij de bloedsteen trek ik dan mijn lichaam uit.
Dat valt niet mee, vooral de ritsen bij de mouwen,
het is niet elke dag dat je je lijf ontsluit.
Mijn vel heb ik uit voorzorg netjes opgevouwen.

Er klinken tonen uit de wortels van een eik.
Ik leg mijn botten in het maanlicht op de bleek.
En iemand waar ik in de verte wel op lijk
springt dit gedicht in na de laatste pennestreek.

Dichter met stadsrechten

Edese stadsdichter?
Dat zou eens tijd worden!
Die heeft ons dorp immers
Nimmer gehad

Onderwerp één wordt de
Globaliseringszaak:
Want bij een stadsdichter
Hoort ook een stad!



In Ede zal op 18 april een verkiezing voor een stadsdichter worden gehouden. Uiteraard ga ik mee-battlen, al is dat één van de lelijkste woorden die bestaan.
Nu heeft Ede weliswaar geen stadsrechten ... dat wordt voor een stadsdichter dus agendapunt 1 ;-)

De tocht der tochten

Men wil elf steden op één dag
en persé in het hoge Noorden.

Het is een vreemd soort prijzenslag
in folkloristisch Friese oorden.

Een taal die klinkt als drinkgelag,
voor ijs heeft men wel twintig woorden.

Elk plekje krijgt een mokerslag,
een wak wordt immers snel een voorde.

"It giet net oan", o zelfbeklag,
een vreemd gewest vol met gestoorden.

Als men nou eindelijk eens zag
dat hier de kleine geest ontspoorde.

Vandaar een voorstel aan het Haagse:
zet al die treinen aan de kant,
laat alle sporen onder spuiten,
en na wat nachtjes vorst daarbuiten,
verplicht een omloop door het land;
een nationale schaatstiendaagse!

Business as zoosual

Ik hoef niet eens meer naar de dierentuin
om allerhande beesten te bezoeken.
Wanneer ik door de wandelgangen struin
verschijnen ze vanzelf uit alle hoeken.

De parelzwijnen, luiaards, trage slakken,
de struisvogels met koppen in het zand,
de haantjes die zich nimmer laten pakken.
Hyena's sluipen kwijlend door het pand.

En kijk, de zilverrug in het vizier!
Hij trommelt grijnzend voor de troepen uit
en roept de apen op voor groepsvertier,
vast iets met neuzen, richting, nieuw geluid.

Ach, was ik in die jungle ook een krijger,
en niet alleen maar een papieren tijger.


Opgenomen in de top100 van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd 2011.

Kröller-Müller

Monsieur Jacques is wijs.
Hij zwijgt en kijkt. Minzaam,
het hoofd licht omhoog.

Soms droomt hij van een bezoek
aan een verre tweelingbroer.
Maar hij mag het park niet uit.

Dan willen zijn handen
van zijn rug, de hoed weer op,
de handschoenen weer aan.

's Nachts maakt hij een wandeling,
wiegt het bronzen ei van Brancusi,
kruipt door een beeld van Moore.

Soms denkt hij aan zijn maker.
En ziet een schimmig schip van staal
de vijverzwaan doorklieven.



Dit gedicht was genomineerd voor de Nieuwegeinse Literatuurprijs 2011

Villanelle voor het Mayajaar

Laat hier een afdruk van je woorden staan.
Al moet je schrijven in het brandend zand,
Dicht, zing! Laat vlammen uit de regels slaan.

De twijfelaar die immer door zal gaan
En kattebellen krabbelt aan de rand,
Laat hier een afdruk van je woorden staan.

De wijze die zijn letters telt als graan
En metaforen aan de hemel spant,
Dicht, zing! Laat vlammen uit de regels slaan.

De hofnar met zijn lach en met zijn traan,
Die altijd worstelt met zijn spiegelkant,
Laat hier een afdruk van je woorden staan.

De zoeker in het oog van de orkaan,
Met naalden door zijn uitgestoken hand,
Dicht, zing! Laat vlammen uit de regels slaan.

En als het vuur in sintels uit zal gaan,
Vloek, schreeuw, verhef je stem met moord en brand.
Laat hier een afdruk van je woorden staan.
Dicht, zing! Laat vlammen uit de regels slaan.

Land uit zicht

Ik ken een land met een kapotte deur.
De dorpels en de balken zijn aan 't rotten.
Er hangt ook een onaangename geur
en door de scheuren steken schrale botten.

Een land, ontregeld zonder idealen,
bevolkt met dwazen tussen droom en daad,
verdwaalde christenen en liberalen,
en bleek wit vuil met overtollig zaad.

Hier vind je geen pastelgekleurde haren,
geen regenbogen en geen roze wolk,
maar wetten, regels, praktische bezwaren.

Ga terug naar waar je ook niet welkom bent,
naar waar men wel je naam en herkomst kent.
Hier woont een eindeloos veel wreder volk.




Voor alle Mauro's en Zahars

Economie van het grote geluk

Wantrouw de piskijkers van deze tijd
die handelen in valse sentimenten,
nerveus op glazen schermen tikken,
hun hartslag tellen in procenten.

Hekel de hoekman, de bankier, de analist.
Er is geen opleiding voor zulke dwazen,
toch hangen wij ons op aan loze lippen
waaruit elk woord verzonnen of gelogen is.

Hecht geen waarde aan papieren geld
als er geen grondstof op de schaal ligt.
Geloof ook niet in samenzweringen,
maar in gestapelde stupiditeit.

Beleg in wolken en kleurrijke ballonnen.
Bouw een huis van waardevaste boeken,
met vensters op elke mogelijke wereld.
Loop de tuin in, pluk het aandeel van de dag.

Prijs in crisistijd. Zie alhier:

http://www.decontrabas.com/de_contrabas/2011/08/winnaar-zwarte-maandag-po%C3%ABziewedstrijd.html

Dichters in de Prinsentuin

Ik was te gast bij Dichters in de Prinsentuin in Groningen, en heb daar bij een poëziewandeling in het UMCG en in de loofgangen van de Prinsentuin voorgedragen. In de bundel boven afgebeeld (zie ook hier) is het volgende gedicht opgenomen. (Met dank aan de organisatie, tevens dank aan Jan Glas voor eerdere suggesties ter verbetering van het gedicht).



Familieschild

Mijn dochters van ontvreemde moeders,
met welke wapens rust ik jullie uit?

Hoe leer ik jullie dat je mensenleugens
elke dag weer uit je haar moet kammen?

Hoe veeg je haatverziekte sissers
met één haal voor je voeten weg?

Hoe stamp je de moraalridders
de grond in met je pepperspray?

Neem mijn speren mee met vers vergif,
gebruik mijn trouwe katapult.

Betreed dan de arena met een charmeoffensief,
spreek van de liefde, en vergeef de schuld.

Mijn dochters van verloren vaders,
met welke woorden dek ik jullie toe?

(c) Arjan Keene

Waterdrager

Het kind in het bad met de eend
Hij spettert met kletsnatte haren
Dit zeepbelgeluk wordt verleend
In tijdloze spatvrije jaren

De eend van het kind in het bad
Kan eindeloos cirkeltjes varen
Soms mist het dat vrolijk gespat
Het drijft al ontelbare jaren

Het bad met de eend zonder kind
Soms ziet zij opeens zijn gebaren
Verbeeldt wat het meest werd bemind
En droomt hoe hij groeide in jaren

Is liefde in bloed geschreven?

Is liefde in bloed geschreven?
Is er merg voor geschonken?
Is er een mens voor ontveld?
De huid van rug of ribben
Een offerande uit het vlees
Gesneden uit een wang?
Het bloed toen opgevangen
Rood nog en ongestold
Uit aderen gelepeld
In een melkkan uitgegoten
Hebben twee mensen het elkaar
Daarna toen aangeboden?
Zoals dat gaat met verse melk
En hebben ze geluk gedeeld?

Door tijd gescheiden van geest
Van lichaam als een doornenhaag
Maar aan elkaar gezworen
En op een ochtend vonden ze elkaar
Na de regens, in de mist
Daar waar geen mensen konden komen
Hoorden ze het ruisen van de bomen
En voelden ze de ander ook bewegen?

Was die ontmoeting als een visioen
Een spiegeling van liefde in de lucht
Werden ze wakker in die droom
En werd er toen gesproken?
Of konden ze geen woorden vinden?
Viel er regen uit hun ogen
Als tranen van een hemels water?
Doorweekte het hun kleren?
Konden ze elkaar toen zien?

Hebben ze elkaar begroet
Verhalen uitgewisseld
Verteld van de ontberingen
Verhalend van het nieuws
En na het spreken
Naar elkaar geluisterd
En luisterden ze een heel jaar
Tot het daglicht viel
Tot de nacht inviel
En vulden vlammende gedachten
Het donker en de koude nacht

En duurde dit zo duizend nachten?
Hoe lang hebben ze daar gestaan?
Met het voedsel van hun liefde
Brandend op hun lippen
En groeiden elke ochtend
Uit de grond de passiebloemen
Waaruit de rode sappen vloeien
Lieten ze dit bloed van bloesems
Toen proeven aan elkaar
En fluisterden ze toen de woorden?
En kropen er weer elke ochtend
Termieten uit de grond
En bouwden ze een huis voor hen
Een heuvel van de rode aarde
Een heuvel die hen heel maakte
Een krachtige structuur

Zo werden hier twee zielen
Met elkaar verenigd

Want wie zichzelf niet offert
En niet op de ander wacht
Wie niet voortdurend aan een huis bouwt
Aan kinderen, aan een goede ondergrond
Bewijst de liefde enkel lippendienst
Die is als de hyena in de higlo boom
Die een meisje van goede komaf bespringt
En zich daarna weer terugtrekt in de boom

Streeft hij naar het allerhoogste?
Naar de liefde als de grootste eer
Of mist er iets, ontbreekt er nog iets meer?

----------

Hertaling gemaakt in het kader van 'Duizend en één gedachte',
meertalig literair podium, Cultura Ede, 22 mei 2011


Auteur:   Mohamed Ibrahim Warsame (Hadrawi) [Somalië]
Originele titel: Jacayl dhiig ma lagu qoray

Er is gebruik gemaakt van een Engelse vertaling door Martin Orwin
© Nederlandse (verkorte) hertaling : Arjan Keene
Met dank aan Ali Omar en Mohamed Abdi

De roeping

De reuzenaronskelk

Bloeiende aronskelk
Man, wat een lijkenlucht
Wel imposant,
Deze stinkende reus

Liefdesspel met deze
Amorphophallusplant?
Prop die condoom dan
Maar gauw in uw neus!

Heilige boekhandel

    Foto Roos Aldershoff


Trendy locatie hoor
Hemels bestemmingsplan
Door al die leegloop nu
Helemaal hot

In die voormalige
Dominicanenkerk
Vond ik veel woorden
Maar weinig van God

Zie ook hier

Dichters in Prinsentuin

Ik mag gehoord worden!
Dichterlijk zomerfuif
Wat moet ik aan? En hoe
Spreek ik hen toe?

In de doorluchtige
Prinsentuinloofgangen
Lijkt mij wel passend
Een luid: kiekeboe!


www.dichtersindeprinsentuin.nl

Hockey Cock (op twee ballen)

De keepster van de Dames 1
was geen partij voor iedereen.
Er was maar één man in haar plan
en dat was Maarten-Pieter-Jan.

Ze hield haar doel goed in 't oog
en volgde, met een ruime boog,
haar fel begeerde hockey jock
naar 't oude materialenhok.

Daar trof ze toen haar pieterman
en hij bleek ook een Don Juan.
Al zat, helaas, zijn kromme stick
wel in de mond van Roderick.

Nippon

Aarde, wind, water
Zeventien kerncentrales
Een rijzende zon


Earth, wind and water
Seventeen nuclear plants
And a rising sun

Digitale liefde

Ik vraag aan Anna van Ikea
of ze van mij zou kunnen houden.
Ze knippert vrolijk met haar ogen:
"Ik hou van mensen maar ik kan geen
vragen over liefde beantwoorden.
Wel vragen over Ikea."

Als ik dezelfde vraag stel aan Eliza
dan reageert ze nogal koel:
"We hadden het over jou, niet over mij."

Als ik vervolgens aan haar vraag
wat Anna van Ikea hierover zeggen zou,
dan stelt de psychologe zelf een vraag:
"Welk antwoord zou je willen horen?"

Na een te lange pauze mijnerzijds volgt:
"Ik kan je echt niet helpen zonder dialoog."

Bieber Peeper

Die Bieber heeft nog vast 'n
Heel klein Bieber-piepertje
Ik denk niet dat dat past in
Zo'n gillerig klein lieverdje
Maar daarom heet-ie Just-in

Alfaman of bètablokker?

Ik ging naar Delft om wetenschap te leren.
De wiskunde, dat was mijn stratenplan.
Als fundament was dat de basis van
elk bouwwerk dat men ooit kon construeren.

Al snel rees twijfel over het studeren.
Was ik een bèta? Meer een alfaman?
Een cijferaar of toch een Don Juan?
Ik kon niet eens mijn hart zelf decoderen.

Zo dwaalde ik daar als een priemgetal.
Een deel van mij moest stellingen bewijzen,
de ander zocht naar liefde, taal en ziel.

Ik vond de zachtste ster in het heelal,
zij leerde mij om heen en weer te reizen.
De twijfel bleek slechts een achilleshiel.